Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC) yafashe icyemezo cyo guhagarika ibikorwa byose by’amashuri makuru na za kaminuza bya Leta bikorera mu mijyi ya Goma na Bukavu, igenzurwa n’umutwe wa AFC/M23, kugeza igihe hazaboneka umutekano n’ubuyobozi bwemewe na Leta.
Iki cyemezo cyatangajwe na Minisiteri y’Amashuri Makuru, Kaminuza, Ubushakashatsi n’Ikoranabuhanga muri DRC binyuze mu iteka rya Minisitiri Sombo Ayanne Safi Mukuna Marie-Thérèse ryasohotse ku wa 20 Kanama 2026. Iryo teka rireba umwaka w’amashuri wa 2026-2027 kandi riteganya guhagarika ibikorwa byose birimo kwiyandikisha, kongera kwiyandikisha, amasomo, ibizamini ndetse n’inama zifata ibyemezo ku banyeshuri.

Leta ya Kinshasa yavuze ko iki cyemezo gifashwe kubera ikibazo cy’umutekano muke ukomeje kuranga Goma na Bukavu, ndetse no kurinda ko hakorwa ibikorwa bya kaminuza bitubahirije amategeko n’inzego zemewe na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Amashuri 11 Yibasiwe n’Iki Cyemezo
Mu mujyi wa Goma, amashuri yahagaritswe ni atanu arimo:
- Université de Goma (UNIGOM)
- Institut Supérieur de Commerce (ISC-Goma)
- Institut Supérieur des Techniques Médicales (ISTM-Goma)
- Institut Supérieur des Techniques Appliquées (ISTA-Goma)
- Institut Supérieur Pédagogique (ISP-Goma)
Mu mujyi wa Bukavu ho, hahagaritswe amashuri atandatu arimo:
- Université Officielle de Bukavu (UOB)
- ISC-Bukavu
- ISTM-Bukavu
- ISP-Bukavu
- ISDR-Bukavu
- ISAM-Bukavu.
Impamvu Yihishe Inyuma y’Icyemezo
Iki cyemezo kije nyuma y’uko mu ntangiriro za Kanama 2026 ubuyobozi bwa AFC/M23 bwari bwatangaje abayobozi bashya bagombaga kuyobora ibigo byinshi by’amashuri makuru na za kaminuza biri mu bice bugenzura. Leta ya Kinshasa yahise ivuga ko ayo mayeri agamije gusimbura ubutegetsi bwa Leta mu nzego z’uburezi kandi ko ayo mazina yashyizweho mu buryo bunyuranyije n’amategeko.
Minisiteri y’Amashuri Makuru ya DRC yasobanuye ko abayobozi basanzwe bashyizweho na Leta ari bo bonyine bafite uburenganzira bwo kuyobora ayo mashuri, inaburira umuntu wese uzashyira mu bikorwa ibyemezo bya AFC/M23 ko ashobora gukurikiranwa n’amategeko.
Abanyeshuri Basoza Amasomo Bahawe Uburyo Bwihariye
Nubwo ibikorwa byinshi byahagaritswe, Leta ya DRC yemereye abanyeshuri bari basoza amasomo yabo mu mwaka wa 2025-2026 gukomeza ibikorwa bibafasha kurangiza amasomo, harimo gukora ibizamini cyangwa ibindi bikorwa bya nyuma, bakabikora mu bigo byemewe na Leta yaba ibya Leta cyangwa ibyigenga.
M23 Yubaka Ubuyobozi Bwayo
Mu myaka ibiri ishize, AFC/M23 yakomeje gushyiraho inzego z’ubuyobozi mu bice igenzura byo mu Ntara za Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Epfo, harimo n’imijyi ya Goma na Bukavu yafashe mu 2025. Abasesenguzi bavuga ko gushyiraho abayobozi ba kaminuza n’andi mashuri makuru biri mu rwego rwo kubaka ubuyobozi busimbura ubwemewe na Leta ya Kinshasa.
Iki cyemezo cya Kinshasa cyitezweho kongera ubushyamirane hagati ya Leta na AFC/M23, mu gihe ibiganiro by’amahoro bikomeje gushakirwa umuti w’igihe kirekire ku bibazo bimaze imyaka myinshi byugarije uburasirazuba bwa DRC.

© indorerwamo.com – Amakuru agezweho kandi yizewe.