Michael Rubin wahoze ari umujyanama muri Minisiteri y’Ingabo ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika (Pentagon), yanenze politiki y’ubutegetsi bwa Washington ku kibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ashinja Amerika gufatira u Rwanda ibihano mu gihe yirengagiza ibibazo bya ruswa, imiyoborere n’umutekano biri muri icyo gihugu.
Rubin yagaragaje ibi mu nyandiko y’ibitekerezo yasohotse mu kinyamakuru cyo muri Amerika, The Washington Examiner, ku wa Mbere, tariki ya 16 Ugushyingo 2026, aho yanenze uburyo Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Amerika, Marco Rubio, n’intumwa yihariye y’iki gihugu mu Karere k’Ibiyaga Bigari, Massad Boulos, bakurikirana umubano wa Washington n’u Rwanda na RDC.
Uyu munyapolitiki n’umusesenguzi mu bya politiki mpuzamahanga yavuze ko Amerika isa n’iyashyize imbere inyungu z’ubukungu, cyane cyane kubona amasezerano yo gukoresha umutungo kamere wa Congo, kurusha gushakira umuti urambye ibibazo by’umutekano n’imiyoborere biri muri iki gihugu.
Mu kunenga icyemezo cya Amerika cyo gufatira u Rwanda ibihano, Rubin yavuze ko icyo cyemezo gishobora kwangiza umubano Washington yari isanzwe ifitanye na Kigali, aho avuga ko ari umwe mu mitwe y’ibihugu bifite umutekano n’imiyoborere bitanga icyizere cyo gukorana na Amerika.
Yagize ati: “Icyo akora ni ugusunika kure imwe muri Leta zifite umutekano usesuye kandi zishobora gukorana na Amerika kurusha izindi”, agaruka ku cyemezo cya Marco Rubio cyo gufatira u Rwanda ibihano.
Rubin yashimye ko ubutegetsi bwa Perezida Donald Trump bwahaye Afurika yo hagati umwanya munini mu bya dipolomasi ugereranyije n’ubutegetsi bwabubanjirije, ariko agaragaza ko uburyo Amerika iri gukoresha bushobora kutazatanga amahoro arambye mu karere.
Yagarutse ku mutungo kamere wa Congo n’ibibazo bya ruswa
Mu nyandiko ye, Michael Rubin yagarutse ku bukungu bwa RDC, avuga ko iki gihugu gifite umutungo kamere ufite agaciro kanini cyane, agereranya na miliyari 24.000 z’amadolari ya Amerika.
Yavuze ko uwo mutungo ushobora gutuma Congo iba kimwe mu bihugu by’ingenzi ku isi mu gutanga amabuye y’agaciro n’ibindi bikoresho bikoreshwa mu ikoranabuhanga rigezweho n’inganda.
Yagereranyije ubushobozi bw’ubukungu bwa Congo n’akamaro Arabiya Sawudite yagize mu bukungu bw’isi mu kinyejana cya 20 kubera peteroli.
Icyakora, yavuze ko ruswa n’ibibazo by’umutekano n’imiyoborere bishobora gutuma abaturage ba Congo batabona inyungu z’ubwo butunzi.
Yanenze imiyoborere ya Perezida Félix Tshisekedi, ashingira ku byo abona nk’ibibazo byaranze ubutegetsi bwe kuva yagera ku butegetsi, anagaruka ku mpaka zaranze amatora yo mu 2018 yatumye aba Perezida wa RDC.
Rubin ashinja kandi ubutegetsi bwa Kinshasa gukoresha amacakubiri ashingiye ku moko mu nyungu za politiki, aho avuga ko Amerika itita bihagije ku ruhare rw’ibyo bibazo mu gukomeza umutekano muke mu Burasirazuba bwa Congo.
Yavuze ku ntandaro z’intambara n’umutwe wa M23
Ku kibazo cy’umutwe wa M23 umaze igihe uhanganye n’igisirikare cya Congo, Rubin yavuze ko ikibazo cyawo kidakwiye kureberwa gusa mu rwego rw’ibikorwa bya gisirikare, ahubwo ko hakwiye no kurebwa amasezerano ya politiki n’umutekano Kinshasa itubahirije.
Yagarutse kandi ku ruzinduko yagiriye mu bice bigenzurwa na M23 mu mwaka wa 2024, avuga ko mu gihe yari ahari yabonye impinduka mu mutekano, kubona ibiribwa n’ibikorwaremezo rusange.
Icyakora, ibyo ni ibitekerezo n’ibyo Rubin avuga ko yiboneye mu bice yasuye. Ku rundi ruhande, imiryango mpuzamahanga iharanira uburenganzira bwa muntu yagiye itangaza raporo zigaragaza ibyaha bikomeye birimo ubwicanyi, ihohoterwa rishingiye ku gitsina, gushimuta no gufata abantu binyuranyije n’amategeko byakozwe na M23 ndetse n’andi mashyaka yitabiriye intambara yo mu Burasirazuba bwa RDC.
Rubin avuga ko kutubahiriza amasezerano yabanje kugirwaho hagati y’impande zirebwa n’iki kibazo byagize uruhare mu kongera umwuka mubi no gukomeza intambara.
Ibihano Amerika yafatiye u Rwanda ni byo byongeye kubyutsa impaka
Ibi bitekerezo bya Michael Rubin bije nyuma y’uko Leta Zunze Ubumwe za Amerika zifatiye u Rwanda ibihano ku wa 28 Ukwakira 2026, byibasira Minisiteri y’Ingabo n’Ikigo cy’Imari Zigama Credit and Savings Society.
Washington yavuze ko ibyo bigo byombi bifitanye isano n’ubufasha buhabwa umutwe wa M23, ndetse ko ibikorwa byabyo bibangamira imbaraga zigamije kurangiza intambara mu Burasirazuba bwa RDC.
Amerika ishinja u Rwanda kugira uruhare mu bikorwa bya gisirikare bya M23 no gufasha uwo mutwe mu bikoresho n’ibindi bikorwa by’ubufasha. U Rwanda rwakomeje guhakana ibyo rushinjwa, rugaragaza ko ibibazo by’umutekano warwo, cyane cyane umutwe wa FDLR, na byo bigomba kwitabwaho mu gushaka igisubizo cy’amahoro arambye.
Michael Rubin yibaza niba gufatira u Rwanda ibihano ari bwo buryo bukwiye bwo gukemura ikibazo cy’intambara yo mu Burasirazuba bwa Congo, avuga ko bishobora kwangiza umubano wa Amerika na Kigali, ariko ntibikemure ibibazo by’imiyoborere, ruswa n’umutekano avuga ko biri muri RDC.
Yongeyeho ko ruswa ishobora no kubangamira ishoramari ry’Abanyamerika muri Congo, kabone n’ubwo icyo gihugu gifite ubutunzi bwinshi mu mabuye y’agaciro.
Yanenze kandi Massad Boulos, amushinja gushyira imbere amasezerano y’ubucuruzi n’ubutegetsi bwa Tshisekedi kurusha gushakira umuti urambye ibibazo bya politiki n’umutekano.
Michael Rubin ni muntu ki?
Michael Rubin ni umusesenguzi w’Abanyamerika mu bya politiki n’umutekano mpuzamahanga. Yigeze gukorera muri Minisiteri y’Ingabo ya Amerika hagati ya 2002 na 2004, aho yari umujyanama mu bibazo birebana na Iran na Iraq.
Kuri ubu ayobora ishami rishinzwe isesengura rya politiki muri Middle East Forum, ikigo cy’Abanyamerika gikora ubushakashatsi ku bibazo bya politiki mpuzamahanga.
Yamenyekanye cyane mu nyandiko n’isesengura bye ku bibazo by’uburasirazuba bwo hagati, Afurika n’umubano w’ibihugu.
Mu mwaka wa 2025, na bwo yari yanditse muri The Washington Examiner inkuru yavugaga ko Amerika yari yarafashe uruhande rutari rwo mu makimbirane hagati y’u Rwanda na Congo, anenga ibihano icyo gihe byari byafatiwe bamwe mu bayobozi b’u Rwanda.
Ibyo aherutse gutangaza byongeye kuzamura impaka ku ruhare rw’ibihugu bikomeye mu gushaka igisubizo cy’amahoro mu Karere k’Ibiyaga Bigari, ndetse no ku buryo inyungu z’ubukungu, cyane cyane izishingiye ku mabuye y’agaciro, zishobora kugira uruhare mu migirire ya dipolomasi y’ibihugu byo hanze y’akarere.
Nubwo ibitekerezo bya Rubin ari ibye bwite, byongeye kwerekana ko politiki ya Amerika ku kibazo cya RDC ikomeje kugibwaho impaka, cyane cyane ku bijyanye no guhuza ibihano, inyungu z’ubukungu, umutekano w’akarere n’uburyo bwo kugera ku mahoro arambye.