Minisitiri w’Uburezi, Joseph Nsengimana, yatangaje ko abanyeshuri 1.097 bafatiwe mu cyaha cyo gukopera mu bizamini bya Leta bisoza amashuri yisumbuye mu mwaka w’amashuri wa 2025/2026 batazahabwa andi mahirwe yo gusubiramo ibyo bizamini, ashimangira ko ari abantu bakuze kandi bazi neza icyo bakora.
Ibi yabivugiye mu muhango wo gutangaza amanota y’abanyeshuri 108.405 bakoze ibizamini bya Leta bisoza amashuri yisumbuye, wabaye kuri uyu wa 11 Nzeri 2026.
Minisitiri Nsengimana yavuze ko hari itandukaniro rikomeye hagati y’abanyeshuri bo mu mashuri abanza bahawe amahirwe ya kabiri n’abarangije amashuri yisumbuye bafatiwe mu bikorwa byo gukopera.
Mu bizamini bya Leta bisoza amashuri abanza byabaye muri uyu mwaka, abanyeshuri barenga 7.100 bagaragaye mu bibazo byo gukopera. Icyakora, iperereza ryakozwe ryagaragaje ko benshi muri bo bakopejwe n’abantu bakuru, barimo abayobozi bo mu nzego z’ibanze n’abandi bagize uruhare mu gutuma ibizamini bitakaza ubunyangamugayo.
Nyuma yo kubona ko abo banyeshuri bari bato kandi ko batari ba nyirabayazana b’icyaha, hafashwe icyemezo cyo kubaha andi mahirwe, basubiramo ibizamini bya Leta hagati ya tariki ya 2 na 4 Nzeri 2026.
Ku wa 11 Nzeri 2026, amanota yabo na yo yatangajwe kugira ngo bashobore gukomeza imyigire yabo.
Ariko ku banyeshuri bo mu mashuri yisumbuye bafatiwe mu gukopera, Minisitiri Nsengimana yavuze ko bo badafite impamvu yatuma bahabwa amahirwe nk’ayo.
Yagize ati: “Mu by’ukuri ntabwo ari impinja, ni abantu bazi icyo bakora.”
Aya magambo agaragaza umurongo wa Leta wo gukaza ingamba zigamije kurwanya uburiganya mu bizamini no kubungabunga ireme ry’uburezi.
Gukopera: Ikibazo gikomeye ku ireme ry’uburezi
Abasesenguzi mu burezi bavuga ko gukopera mu bizamini ari kimwe mu bibazo bikomeye bishobora gutesha agaciro impamyabumenyi no gutesha icyizere uburezi bw’igihugu.
Iyo abanyeshuri batsinda biturutse ku gukopera aho gushingira ku bumenyi bafite, bituma haboneka impamyabumenyi zidahagarariye ubushobozi nyabwo bwa ba nyirazo. Ibi bishobora gutuma amashuri n’inzego zitanga uburezi zitakarizwa icyizere haba mu gihugu no ku rwego mpuzamahanga.
Gukopera kandi bigira ingaruka ku banyeshuri bakora cyane kandi bubahiriza amategeko, kuko bibaca intege iyo babona abandi babarusha amanota babikesheje uburiganya.
Ingaruka ku isoko ry’umurimo
Ku isoko ry’umurimo, gukopera bishobora kuvamo abakozi bafite impamyabumenyi ariko badafite ubumenyi n’ubushobozi bujyanye na zo.
Ibi bishobora gutuma abakoresha batakariza icyizere bamwe mu barangiza amashuri, bikagira ingaruka ku musaruro w’ibigo ndetse no ku iterambere ry’ubukungu muri rusange.
Abahanga bavuga ko igihugu gifite abarangiza amashuri batsinze kubera uburiganya gishobora guhura n’ikibazo cy’abakozi badashoboye guhangana n’ibibazo by’umwuga, bigatuma umusaruro ugabanuka ndetse n’irushanwa ku rwego mpuzamahanga rikadindira.
Ubutumwa bukomeye ku banyeshuri
Icyemezo cyo kudaha andi mahirwe abanyeshuri 1.097 bakopeye ibizamini bya Leta bisoza amashuri yisumbuye kirafatwa nk’ubutumwa bukomeye bwo kuburira abandi banyeshuri ko ubunyangamugayo ari inkingi ya mwamba mu burezi.
Mu gihe NESA yatangaje ko muri uyu mwaka abanyeshuri 94,33% batsinze ibizamini bya Leta bisoza amashuri yisumbuye, abayobozi b’urwego rw’uburezi bavuga ko intego atari ukongera imibare y’abatsinda gusa, ahubwo ari ukugira abatsinda bafite ubumenyi, ubushobozi n’indangagaciro bibafasha kuba abaturage n’abakozi b’inyangamugayo bazubaka igihugu.