Umugaba Mukuru w’Ingabo za Uganda, Jenerali Muhoozi Kainerugaba, yatangaje ko umuntu wese uzatuka cyangwa agasuzugura Perezida Yoweri Museveni, abo mu muryango we cyangwa we ubwe, ashobora guhanishwa igifungo cy’imyaka 10, mu butumwa yanyujije ku rubuga nkoranyambaga rwa X.
Muhoozi, akaba ari umuhungu wa Perezida Museveni, yanatangaje ko agiye gushyiraho politiki nshya igenga ibitangazamakuru mpuzamahanga bikorera muri Uganda, avuga ko igihe byamaze bituka igihugu cye kigiye kurangira.
Mu butumwa bwe yagize ati: “Vuba ngiye gutangaza politiki nshya igenga ibitangazamakuru byose byo hanze bikorera muri Uganda. Iminsi yabyo yo gutuka igihugu cyacu yarangiye.”
Nubwo yatanze iyi miburo, Muhoozi ntiyasobanuye mu buryo burambuye amategeko cyangwa ingamba zigiye gufatirwa ibyo bitangazamakuru, ndetse n’ibyo avuga ko bizahanishwa igifungo cy’imyaka 10 ntibiramenyekana neza niba ari itangazo ry’itegeko rishya cyangwa igitekerezo cye bwite.
Ibi bibaye mu gihe Uganda ikomeje kugaragaramo impaka za politiki zijyanye n’uruhare rwa Muhoozi mu buyobozi bw’igihugu n’ibivugwa ko ashobora kuzasimbura se ku butegetsi.
Mu minsi ishize, ibiro ntaramakuru AFP byari byatangaje ko bamwe mu bayobozi bakuru b’ishyaka riri ku butegetsi, National Resistance Movement (NRM), batishimiye umugambi wa Perezida Museveni wo gutegura umuhungu we nk’umuzungura w’ubutegetsi. Icyakora, Umunyamabanga Mukuru wa NRM, Richard Todwong, yahakanye ayo makuru, avuga ko ari ibinyoma.
Mu kwezi kwa Kamena 2026, ikigo cy’itangazamakuru cya Nation Media Group (NMG), gifite ibitangazamakuru birimo Daily Monitor, NTV Uganda, Spark TV, KFM na Dembe FM, cyari cyahagaritswe nyuma y’uko abasirikare n’inzego z’umutekano bagose icyicaro cyacyo. Icyo gihe byavuzwe ko icyo gikorwa cyakozwe ku mabwiriza ya Muhoozi.
Icyo kigo cyongeye gufungura nyuma y’ukwezi kumwe, nyuma y’ibiganiro byabaye ku rwego rwo hejuru byitabiriwe na Perezida Museveni, Muhoozi ndetse n’abayobozi ba Nation Media Group.
Amategeko ya Uganda ateganya ko abasirikare bakiri mu kazi bagomba kwirinda ibikorwa bya politiki bibogamiye ku ruhande runaka. Icyakora, Muhoozi yagiye agaragaza kenshi ku mbuga nkoranyambaga ko afite inyota yo kuzayobora igihugu, ndetse anavuga ko azahatanira kuyobora Uganda nyuma ya se.
Mu butumwa bwe buheruka kuri X, yagize ati: “Nzahatanira kuba Perezida w’iki gihugu nyuma ya Mzee (Museveni). Nta muntu uzambuza. Ibyifuzo byanjye mbishyira ku Mana Ishoborabyose no ku baturage bagenzi banjye, abagabo n’abagore.”
Muhoozi kandi yigeze guhagarika konti ye ya X nyuma y’ubutumwa bwari bukubiyemo amagambo akangisha guhangana na Visi Perezida wa Uganda, ndetse amusaba kwitegura kuva ku nshingano ze.
Ibi byatumye amagambo ye aheruka kuvugwa afatwa nk’ikimenyetso cy’uko ashobora gukomeza gufata iya mbere mu gutanga ubutumwa bukomeye ku banyapolitiki, ibitangazamakuru n’abandi batavuga rumwe n’ubutegetsi bwa se.
Nubwo bimeze bityo, ntiharamenyekana igihe politiki nshya yavuze izatangarizwa, cyangwa niba koko hazashyirwaho ingamba nshya zigenga ibitangazamakuru mpuzamahanga bikorera muri Uganda.